In de VOETSPOREN van HUYGENS
Huygens, dichter, diplomaat, musicus en kunstkenner, was een van de meest veelzijdige figuren van de Nederlandse Gouden Eeuw. Zijn vele Europese reizen – van Engeland en Frankrijk tot Italië – brachten hem in aanraking met een rijkdom aan kunst en muziek. In zijn brieven en geschriften spreekt telkens weer zijn verwondering en enthousiasme, maar ook zijn vermogen om stijlen te doorgronden en te verbinden. Hij belichaamt daarmee de ideale homo universalis: een man die politiek en kunst wist te verenigen en Europa beschouwde als een cultuur waarin talen, stijlen en tradities elkaar versterkten. Daarmee was hij een ware bruggenbouwer.
In dezelfde geest wil ook de Stichting met haar Internationaal Barok Festival een brug slaan: tussen verschillende muziekstijlen, tussen muziek van vroeger en nu (waarbij oude en hedendaagse muziek elkaar aanvullen), tussen amateurs en professionals, en tussen uitvoerenden en het publiek.
De concerten
Huygens maakte tijdens zijn reizen kennis met drie grote muzikale tradities: in Engeland de hofcultuur en consortmuziek, in Parijs de elegante hofstijl waar muziek, poëzie en retoriek samenkwamen, en in Italië de virtuoze instrumentale muziek, vroege opera en de vernieuwende klanken van Monteverdi en de Venetiaanse polychorale pracht.
Tijdens het festival laten we deze invloeden horen: van Engelse kerkmuziek van Byrd en Franse dansmuziek van Lully tot Monteverdi’s indrukwekkende Vespro della Beata Vergine. Ook klinken werken van tijd- en stadsgenoten zoals Sweelinck, naast stukken uit Huygens’ eigen bundel Pathodia sacra et profana (1647), waarin Italiaanse expressiviteit en Franse elegantie samenkomen.
Twee andere pijlers die we tijdens het festival gaan onderzoeken zijn:
Muzikale pijlers 2026
Het festivalprogramma is in 2026 opgebouwd rond drie muzikale pijlers:
- Huygens op reis – met muziek die hij hoorde, bewonderde en zelf beoefende.
- Rondom Huygens – de late renaissance waaruit zijn wereld voortkwam, en de barok die na hem tot volle bloei kwam.
- Focus op Bach – zoals bij elke editie staat ook J.S. Bach centraal, ditmaal in herkenbare én verrassende uitvoeringen.
Deze pijlers komen tot leven in 26 voorstellingen, variërend van intieme concerten voor circa veertig luisteraars tot magistrale uitvoeringen in grote Zutphense kerken zoals de Walburgis- en de Sint-Janskerk.
Rondom Huygens
Huygens groeide op in een opwindende overgangstijd van renaissance naar barok. Om context te geven aan waar deze nieuwe barokstijl uit voortkwam – de verstilde monodie als reactie op de rijke polyfonie – laten we voorbeelden horen van late renaissancemuziek, bijvoorbeeld van Gabrieli uit Italië, en zelfs nog eerdere Turmmusik uit Duitsland. Daarnaast willen we laten horen hoe de barok uit Huygens’ tijd zich verder ontwikkelde, zoals in het Gloria van de Venetiaanse Vivaldi in het openingsconcert. En trekken zelfs parallellen naar het heden, met werken van Daan Manneke,
Focus op Bach
Zoals bij elke editie staat ook ditmaal J.S. Bach centraal, in zowel herkenbare als verrassende uitvoeringen. Traditiegetrouw zal het festival afsluiten met een Bach-cantate, ditmaal het prachtige BWV 147. Daarnaast zullen er vocale werken van Bach in een zeer intieme setting klinken, slechts begeleid door twee draagbare kistharmoniums. En het folk-trio Lumen benadert Bach van de bluegrass-kant. Daarnaast zullen er ook twee theatrale Bach-programma’s te zien zijn: Ton Meijer laat in zijn familievoorstelling Be Bach ervaren hoe het is om Bach te zijn, en krijgen we een vegetarische versie van Bach zijn Jachtcantate voorgeschoteld.
Breed palet aan concerten
Dit alles zorgt voor een breed palet aan concerten, van intieme presentaties door deelnemers tot grootschalige uitvoeringen door de Meesters en gastensembles. Bekende groepen als Camerata Trajectina, Ensemble Black Pencil, The Gents, het Lumen Folk Trio, de Hanse Pfeyfferey, de Gebroeders de Jong en het Kofferbak Collectief zijn uitgenodigd om op te treden. En rasverteller Hans van den Boom komt op zondagochtend over het roerige leven van Clara en Robert Schumann vertellen.
Het weekend staat in het teken van de presentatieconcerten van de workshops, die als een muzikale wandelroute onder de titel “Van kade tot Bolwerck” door de stad te volgen zijn. Zo kan het publiek genieten van muziek én van de historische omgeving van Zutphen. Het festival sluit op zondag af met een groots wandelconcert van de St. Jan naar de Walburgis, waarbij de route wordt omlijst door het klokkenspel van de Zutphense beiaard.
De jongste generatie
Ook de jongste generatie krijgt een plek: basisschoolkinderen uit Zutphen worden actief betrokken bij het openingsconcert met een kinderkoor, bij een speciale kindervoorstelling op de slotdag, en via een lespakket dat hen kennis laat maken met Huygens’ leven en reizen.
Zo laat het Internationaal Barok Festival Zutphen 2026 niet alleen de muziek van de 17e eeuw klinken, maar ook de bredere muzikale context en de echo’s tot in Bachs tijd – in de geest van Huygens: nieuwsgierig, grenzeloos en met open oor en oog voor kunst en schoonheid.
